Trà mạn là gì? Cách thưởng thức trà mạn đúng cách?

Giữa nhịp sống vội, nhiều người tìm đến trà như một thói quen, nhưng không phải ai cũng thực sự hiểu mình đang uống gì. Trà mạn – loại trà khô rời, nguyên lá, không tẩm ướp – tồn tại lặng lẽ trong đời sống việt từ rất lâu, mang theo câu chuyện của vùng trà, bàn tay người làm và cách người uống dừng lại cùng chén trà.

Trong bài viết dưới đây, Thiên Mộc Trầm sẽ giúp bạn hiểu đúng về trà mạn: từ nguồn gốc, cách phân loại, đến cách pha và thưởng thức trà mạn đúng cách, để mỗi ấm trà không chỉ là đồ uống, mà trở thành một khoảng lặng an nhiên – nơi hương vị nguyên bản của trà được cảm nhận trọn vẹn 🍃

1. Nguồn gốc trà mạn

Trà mạn xuất hiện rất sớm trong đời sống người việt, gắn liền với văn hoá nông nghiệp và thói quen sinh hoạt hằng ngày. từ xa xưa, khi cây trà mọc tự nhiên trên các vùng núi cao phía bắc, người dân đã biết hái lá trà, phơi, sao khô và pha uống trực tiếp, không tẩm ướp, không tạo hình, giữ nguyên bản chất của lá trà.

Tên gọi “trà mạn” bắt nguồn từ cách phân biệt dân gian, trong đó trà mạn nghĩa là trà khô rời, nguyên lá, không ép bánh, không đóng túi. Còn trà bánh (hay còn gọi là trà nén) là trà được ép khuôn để bảo quản và vận chuyển. Ban đầu, trà mạn không phải là sản phẩm thương mại, đó là thức uống sinh hoạt trong gia đình, dùng để tiếp khách, uống sau bữa cơm, hay nhâm nhi trong những lúc rảnh rỗi. 

Mỗi vùng trà hình thành một phong vị riêng, phụ thuộc vào địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng và cách sao trà thủ công. Đặc biệt, tại các vùng núi cao như Hà Giang, Yên Bái, Sơn La…, cây trà cổ thụ sinh trưởng tự nhiên hàng trăm năm. Trà mạn từ những vùng này thường có cánh trà to, dày, nhiều lông tuyết, khi pha cho nước vàng trong, vị chát dịu và hậu ngọt sâu.

2. Hiểu đúng về trà mạn

Nói chính xác hơn, thì trà mạn không phải là một giống trà riêng biệt, mà là cách gọi dành cho trà khô rời, nguyên lá sau khi được trải qua các công đoạn chế biến cơ bản. 

Trà mạn không đồng nghĩa với trà ngon, và cũng không phải cứ trà mạn là trà sạch, chất lượng của trà mạn phụ thuộc vào các yếu tố khác nhau như: vùng nguyên liệu, phương pháp canh tác, kỹ thuật chế biến và cách bảo quản sau khi sao trà. 

Nhiều người thường nhầm trà mạn với các khái niệm khác như trà mạn với trà túi lọc, trong đó trà túi lọc thường là trà vụn, nghiền nhỏ, dễ mất hương và khó kiểm soát chất lượng. 

3. Phân loại trà mạn

Trà mạn không được phân loại theo hình thức bên ngoài, mà chủ yếu dựa trên mức độ oxy hoá, nguồn nguyên liệu và phương pháp chế biến. Hiểu rõ cách phân loại giúp người uống chọn đúng loại trà phù hợp với thể trạng, khẩu vị và thời điểm thưởng trà. 

Phân loại trà mạn theo mức độ oxy hoá:

– Trà mạn xanh (lục trà)

– Trà mạn oxy hoá hoàn toàn (hồng trà)

– Trà mạn oxy hoá bán phần

Phân loại theo nguồn nguyên liệu: 

– Trà mạn từ cây trà trẻ

– Trà mạn từ cây trà cổ thụ

Phân loại theo phương pháp chế biến:

– Trà mạn thủ công

– Trà mạn chế biến công nghiệp

Phân loại theo vùng trà:

– Vùng núi cao: vị dày, hậu sâu

– Vùng trung du: vị cân bằng, dễ uống

– Vùng thấp: hương nhẹ, uống nhanh

4. Cách pha trà mạn đúng cách

Bước 1: Làm nóng trà cụ, tráng ấm và chén bằng nước nóng để làm sạch và giữ nhiệt.

Bước 2: Cho 5–7g trà mạn vào ấm với 150–200ml nước.

Bước 3: Đun nước đúng nhiệt. Đối với các dòng trà xanh nhiệt độ nước phù hợp là từ 75–85°C, các dòng trà oxy hoá / hồng trà nhiệt độ nước phù hợp là từ 85–95°C.

Bước 4: Tráng trà bằng cách rót nhanh nước nóng vào trà, lắc nhẹ rồi đổ bỏ ngay.

Bước 5: Hãm trà với nước đầu từ 15–25 giây, các nước sau tăng thêm 5–10 giây mỗi lần.

Bước 6: Rót đều và cảm nhận hương vị, hậu vị từ nước trà. 

5. Địa chỉ mua trà mạn uy tín

Giữa muôn vàn lựa chọn trên thị trường, việc tìm được địa chỉ mua trà mạn uy tín không nằm ở quảng cáo, mà ở cách một thương hiệu đối xử với lá trà: từ nguồn nguyên liệu, cách chế biến, đến thái độ với người uống. Một địa chỉ bán trà mạn đáng tin cậy cần đáp ứng những yếu tố cốt lõi:

– Nguồn trà rõ ràng, đến từ vùng trà thật

– Trà nguyên lá, không vụn, không tẩm hương liệu

– Chế biến chia từng mẻ nhỏ, kiểm soát được chất lượng

– Minh bạch thông tin, sẵn sàng cho khách trải nghiệm trước khi chọn

Với hơn 5 năm làm việc trong lĩnh vực trà, Thiên Mộc Trầm chọn một con đường chậm mà chắc chắn, chúng tôi quan niệm: “Không chạy theo số lượng, không pha trộn để ‘dễ uống’, mà gìn giữ hương vị nguyên bản của trà mạn.”

Mỗi dòng trà tại Thiên Mộc Trầm đều được chọn lọc từ những vùng trà phù hợp, sao chế cẩn trọng và bảo quản đúng cách, để khi đến tay người uống, lá trà vẫn còn nguyên sự tử tế ban đầu. Thiên Mộc Trầm không chỉ là nơi mua trà, mà là không gian để chạm vào văn hoá trà – nơi bạn có thể:

– Tìm hiểu và thử trà trước khi chọn

– Học cách pha và thưởng trà mạn đúng cách

– Chậm lại, lắng nghe hương vị và chính mình

Nếu bạn đang tìm một địa chỉ mua trà mạn uy tín, hãy bắt đầu từ Thiên Mộc Trầm – nơi hơn 5 năm qua chỉ làm một việc: gìn giữ hành trình của trà, từ đồi trà đến bàn trà 🍃